Research voor het schrijven van fantastische (non) fictie
een introductie
Of je nou fictie of non-fictie schrijft je ontkomt niet aan research
Research kan bij de ene genre heel intensief zijn (denk bijvoorbeeld aan crimi, sci-fi, fantasy, expertise boeken), en minder intensief zoals bijvoorbeeld in boeken die slice of life zijn. Maar er is altijd een basis research die een lezer van je op z’n minst verwacht:
Denk bijvoorbeeld aan:
- expertise
- de genre
- genretropes
- personages
- Wat er geschreven wordt binnen de genre
- out of the box ideeën die je kunt gebruiken
- Maar ook het leren begrijpen hoe ver je kunt gaan met creatieve benadering.
Verder heb ik één belangrijke regel tijdens de research:
Het verhaal blijft leidend
(Wijze woorden van Graham Bartlett die ik naleef tijdens mijn research)
"The author is at one end of the experience of writing and the reader is at the other, and the book is the contract between you.
~ Helen Humphreys
Waarom research voor het schrijven van je boek belangrijk is
Je lezer is niet dom. Laten we daar eerst mee beginnen. Zo gauw je een boek gaat schrijven, ga je een contract aan met je lezer, en die gaat er vanuit dat je bepaalde dingen weten.
Dat je spelregels weet van de genre waar je in schrijft (en ook hoe je ze kan breken).
Stel je schrijft een militaire sci-fi dan moet je wel militaire woordenschat hebben, weten hoe eventuele wapens gebruikt worden en wat de benamingen zijn.
Een voorbeeld van een van mijn eigen boeken: Mijn sci-fi speelt zich af op een getijden vergrendelde exo planeet (betekent: dat de planeet altijd met dezelfde kant naar haar moederster staat waar ze omheen draait). Sci-fi nerds weten hier deelijk wel vanaf, dus ik kan hier niet zomaar even iets verzinnen dat lijnrecht tegenover de huidige wetenschap staat. Dit is dus ook een stukje doelgroep research, die komt kijken bij het schrijven van je boek.
Met research voor het schrijven van je boek kun je werelden geloofwaardig maken
En als je ze geloofwaardig maakt, is het mogelijk om interessante en buitengewone gebeurtenissen te schrijven.
Met het juist inzetten van je research zorgt het ervoor dat je lezer helemaal in het verhaal komt. De reden dat bijvoorbeeld The Three Body Problem heel breed gelezen werdt (niet alleen door de sci-fi liefhebbers) is omdat het in het begin in een herkenbare setting afspeelt.
Hier zit ook een cultureel stuk achter. De schrijver begon bewust in een wereld die herkenbaar was zodat hij de lezer langzaam mee kon nemen in het bijzondere van wat The Three Body Problem is geworden.
Een degelijk research zorgt er ook voor dat je meer vertrouwen hebt in je kennis, zodat e meer focus kan leggen op het verhaal en de personages. Simpel voorbeeld, terug naar mijn sci-fi een getijden vergrendelde planeet heeft geen dag en nacht cyclus. Dus ik moet hier iets verzinnen waardoor mensen toch aan hun slaap komen en zorgen dat het natuurlijk voelt.
Tegelijkertijd moet je opletten dat het geen wikipedia dump wordt in je boek.
Daarom moet je research op de juiste manier inzetten
Als je dit doet, dan kan het saaie dramatisch maken, kun je menselijkheid vinden in het alledaagse. Kun je authentiek zijn zonder belerend te zijn en geef je eigenlijk maar 1% van de top van de ijsberg van je research. (volgt een blog over).
Entertainment is waarde
Vaak wordt er gedacht dat we diepgang in de boeken willen. Liever dieper dan diep. Mensen iets bij willen brengen, en een verhaal laag op laag schrijven. Vooral diepe denkers (hoi, c’est moi👋) onder ons willen nog wel eens in deze val trappen.
Diepgang zit er meestal vanzelf al in
Jouw lezer wil een briljant, overtuigend verhaal lezen die ze niet weg kunnen leggen. Natuurlijk wil de ene doelgroep wel meer uitgedaagd worden in het spiegelen en patronen herkennen dan een andere genre. Dit waar de doelgroep research voor nodig is. Maar je moet er opletten dat je niet teveel in één verhaal wilt vertellen, met teveel bewuste lagen. Je mag de lezers echt wel aan het werk zetten, maar het moet geen boek worden dat een taak wordt om te lezen.
Schrijvers zoals Jeff vanderMeer en Michel Faber zijn vaak schrijvers die ik aanhaal als voorbeeld van schrijvers met enorme diepgang maar het toch leesbaar kunnen houden. Hun boeken beschrijven belangrijke thema’s en toch worden ze een breed publiek gelezen. De verhalen zijn soms diep transformerend die nog lang blijven hangen na het lezen.
Als je graag met diepgang schrijft zit die er vaak vanzelf al in het verhaal geweven. Ga niet te bewust over de thema’s nadenken die je wilt aanhalen. Vaak wordt het boek te omslachtig en krijg je het niet verhaal niet bij elkaar geregen.
En, wat nu?
Kies een idee waar je over wilt schrijven en stel jezelf de volgende vragen:
- welke genre wil dit verhaal vertelt worden?
- Wat moet ik weten om het geloofwaardig te kunnen schrijven?
- Waar zit mijn kennis gat?